รัชกาลที่๕เมื่อปีพุทธศักราช ๒๔๑๔ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงจัดตั้งกองแตรวงขึ้นในบริเวณสวนกุหลาบในพระบรมมหาราชวัง ทรงมอบหมายให้พระเจ้าน้องยาเธอพระองค์เจ้าสุขสวัสดิ์ ซึ่งขณะนั้นเป็นผู้บังคับกองร้อยทหารราบที่ ๕ ในกรมทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ปกครองบังคับบัญชา ต่อมาพระองค์ทรงตั้งให้พระเจ้าน้องยาเธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร ( พลโทพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระดำรงค์ราชานุภาพ ) ซึ่งในครั้งนั้นมียศเป็นร้อยตรี เป็นผู้บังคับการกองแตรวง และทรงเห็นว่า ม.ร.ว.ชิต เสนีวงศ์ ณ กรุงเทพ เป็นผู้รู้วิชาแตรเป็นอย่างดี เป็นนายวงดนตรีมียศเป็นจ่านายสิบ ซึ่งต่อมา ม.ร.ว.ชิต เสนีวงศ์ ณ กรุงเทพ ได้เป็นผู้บังคับการกองแตรวง และได้รับพระราชทานสัญญาบัตรยศเป็น พระวาทิตบรเทศ ซึ่งต่อมาก็ได้เป็นผู้บังคับการกองแตรวง และได้รับพระทานยศเป็นพันตรี พระวาทิตบรเทศ เช่นเดียวกัน
รูปทหารแตรวง
พุทธศักราช ๒๔๕๔ กองแตรวงได้ย้ายตามทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์จากบริเวณสวนกุหลาบในพระบรมมหาราชวัง มาอยู่ที่บริเวณสวนดุสิต ริมถนนเบญจมาศด้านทิศตะวันออกใกล้เชิงสะพานมัฆวาฬรังสรรค์ และทางราชการได้เปลี่ยนชื่อใหม่ว่า "กองแตรวงกรมทหารมหาดเล็กรักษา พระองค์" และเปลี่ยนชื่อตำแหน่งผู้บังคับบัญชาในหน่วยนี้ว่า "ผู้บังคับกองแตรวงกรมทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์" พุทธศักราช ๒๔๖๕ ทางราชการได้ย้าย เรือตรี สุทธิ ศรีชญา จากกองแตรวงทหารเรือ มาเป็นผู้ช่วยผู้บังคับกองแตรวงทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๘ ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรยศเป็นพันตรี หลวงประสานดุริยางค์ ในระยะนี้กองแตรวงทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ได้จัดวงเครื่องสายฝรั่งวงเล็ก ๆ ขึ้นไว้ใช้ในราชการ พุทธศักราช ๒๔๗๕ หลังจากเปลี่ยนแปลงการปกครองแล้ว กองแตรวงทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ได้ย้ายไปขึ้นสังกัดกับจังหวัดทหารบกกรุงเทพ ฯ จึงเรียกชื่อหน่วยนี้ใหม่ว่า "กองแตรวงจังหวัดทหารบกกรุงเทพ ฯ" พุทธศักราช ๒๔๘๐ กองแตรวงจังหวัดทหารบกกรุงเทพ ฯ ได้ย้ายจากสวนดุสิตเชิงสะพาน มัฆวาฬรังสรรค์ มาพร้อมกับกองพันทหารราบที่ ๓ มาตั้งที่ตำบลทุ่งพญาไท โดยตั้งอยู่ด้านตรงข้ามกับกองพันทหารราบที่ ๓ ในระยะนี้ผู้บังคับบัญชา และพลเอกหลวงพรหมโยธี ซึ่งย้ายไปรับราชการหน่วยเหนือ ได้ร่วมกันปรับปรุงแก้ไขวงดนตรีต่าง ๆ ให้ทันสมัยโดยได้จัดตั้งวงดนตรีแบบหัสดนตรี และ ตั้งชื่อให้ว่า วง "ดุริยะโยธิน" และจัดตั้งวงปี่พาทย์ใหม่ไว้ใช้ในราชการด้วย
กองดุริยางค์ทหารบกปัจจุบันพุทธศักราช ๒๔๘๖ ทางราชการได้สั่งย้ายกองแตรวงจังหวัดทหารบกกรุงเทพฯ ไปขึ้นตรงต่อกองทัพบก และเปลี่ยนชื่อใหม่ว่า "กองแตรวงกองทัพบก" และในปีเดียวกันนี้ ทางราชการได้เปลี่ยนจาก เหล่าแตรวง หรือ "ตว." เป็นเหล่าดุริยางค์ หรือ "ดย."พุทธศักราช ๒๔๘๙ ทางราชการได้สั่งย้ายกองแตรวงกองทัพบก ไปขึ้นตรงกับ มณฑลทหารบกที่ ๑ และเปลี่ยนเรียกชื่อใหม่ว่า "กองดุริยางค์มณฑลทหารบก ๑" และได้รับนักเรียนดุริยางค์เป็นครั้งคราว
พุทธศักราช ๒๕๐๕ ได้แก้อัตรากองทัพบก โดยเพิ่มการจัดกองดุริยางค์มณฑลทหารบกที่ ๑ และทำหน้าที่หัวหน้าเหล่า ดย. ตามคำสั่ง ทบ. (เฉพาะ) ที่ ๓๔ เรื่อง ให้ใช้ระเบียบปฏิบัติราชการของ มทบ. ลง ๑ มิ.ย. ๐๕ พุทธศักราช ๒๕๐๙ ได้แก้อัตรากองทัพบก ตามคำสั่งกระทรวงกลาโหม (เฉพาะ) ที่ ๘๐/๐๗ ลง ๑๗ กันยายน พ.ศ.๒๕๐๗ และตามคำสั่งกองทัพบก (เฉพาะ) ที่ ๒๕/๐๙ ลง ๕ เม.ย.๐๙ โดยเปลี่ยนเป็นใช้อัตรา เฉพาะกิจ มณฑลทหารบกที่ ๑ (อฉก.หมายเลข ๕๑๐๐)พุทธศักราช ๒๕๑๓ ได้แก้อัตรากองดุริยางค์มณฑลทหารบกเปลี่ยนจากผู้บังคับกองดุริยางค์มณฑลทหารบกที่ ๑ เป็น หัวหน้ากองดุริยางค์ทหารบกที่ ๑ (อัตรา พ.อ.(พ.) )
พุทธศักราช ๒๕๒๑ ได้แก้อัตรากองทัพบก ตามคำสั่งกองทัพบก (เฉพาะ) ที่ ๑๒๗/๒๑ ลง ๓ พ.ย. ๒๑ เรื่อง แก้อัตรากองทัพบก ๒๕๑๓ ( ครั้งที่ ๒๓ ) โดยปฏิบัติตามคำสั่งกระทรวงกลาโหม (เฉพาะ) ที่ ๑๗๗/๒๑ ลง ๑๘ ตุลาคม ๒๕๒๑ ให้กองดุริยางค์ทหารบกเป็นหน่วยขึ้นตรงกองทัพบก แล ะ เมื่อ ๑๔ ธ.ค.๒๕๒๑ ทบ.ได้ออกคำสั่ง ทบ.ที่ ๑๒๒๙/๒๑ เรื่องมอบอำนาจการบังคับบัญชา ให้มอบอำนาจการบังคับบัญชา ดย.ทบ.ไว้กับ สก.ทบ. จนถึงปัจจุบัน