หน้าแรก ดย.ทบ.
  ประวัติโรงเรียนดุริยางค์ทหารบก
  วิสัยทัศน์ ปรัชญา
  ผู้บังคับบัญชา
  บุคคลากรทางการศึกษา
  ข่าวสาร
  แนะนำ และติดต่อเรา
  หลักสูตรนักเรียนดุริยางค์ทหารบก
  หลักสูตรนายสิบขั้นต้น
  หลักสูตรนายสิบอาวุโส
  หลักสูตรชั้นนายร้อย
  แผนการปฏิบัติงานประจำปี
  คู่มือการประกันคุณภาพการศึกษา
  รายงานการประเมินตนเอง
  ผลการประเมินคุณภาพการศึกษา
  การเรียนการสอน
  กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
  ความรู้ทั่วไป
  ความรู้ทางทหาร
  ความรู้ทางด้านดนตรี
  หลักสูตรนักเรียนดุริยางค์ทหารบก
  หลักสูตรนายสิบชั้นต้น
  หลักสูตรนายสิบอาวุโส
  หลักสูตรชั้นนายร้อย
 
หน้าแรก หลักสูตร การประกันฯ อัลบั้มรูป การบริการทางวิชาการ E-le@rning ทำเนียบผู้สำเร็จการศึกษา

การนิเทศภายในของโรงเรียนดุริยางค์ทหารบก

ร้อยตรี วิทยา  คุ้มฉายา

นักศึกษาปริญญาโท สาขาหลักสูตรและการนิเทศ ม.ศิลปากร : 2554

ลงวันที่ 14  กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554

 

หลังจากประกาศใช้พระราชบัญญัติการศึกษา พ.ศ. 2542 หมวดที่ 6 กำหนดให้มีระบบการประกันคุณภาพการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา โดยการกำหนดให้หน่วยงานต้นสังกัดและสถานศึกษา จัดให้มีระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาและให้ถือว่าการประกันคุณภาพภายในเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการบริหารการศึกษาที่ต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยมีการจัดทำรายงานประจำปีเสนอต่อหน่วยงานต้นสังกัด หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและเปิดเผยต่อสาธารณชน เพื่อนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา รวมทั้งเพื่อรองรับการประกันคุณภาพภายนอก โดยมีการประเมิน และปรับปรุงคุณภาพการศึกษาให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด ดังนั้นการนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียนจึงเข้ามามีบทบาทสำคัญที่จะส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาคุณภาพการศึกษาให้มีประสิทธิภาพวิธีหนึ่ง ทั้งนี้เพราะการนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียนเป็นความพยายามที่จะปรับปรุง ส่งเสริมคุณภาพการเรียนการสอนในโรงเรียนให้ดีขึ้นและบรรลุตามเกณฑ์ของมาตรฐานการประกันคุณภาพการศึกษา การนิเทศการศึกษาและกระบวนการนิเทศการศึกษาเป็นสิ่งคู่กัน เป็นกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ในความร่วมมือช่วยเหลือ  เป็นกัลยาณมิตรกันระหว่างผู้นิเทศกับผู้ที่รับนิเทศ ในอันที่จะพัฒนาปรับปรุงคุณภาพการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพและบรรลุความมุ่งหมายของหลักสูตร  โดยตั้งอยู่บนฐานของความเท่าเทียมกันในระบบอันเป็นประชาธิปไตยโดยมีจุดมุ่งหมายสุดท้าย  คือ   คุณลักษณะอันพึ่งประสงค์ของนักเรียน   ส่วนกระบวนการนิเทศการศึกษาเป็นการดำเนินงานการนิเทศการศึกษา ที่ยึดถือแนวทางในการปฏิบัติงานให้มีประสิทธิภาพ และลำดับขั้นตอนในการดำเนินงานอย่างเป็นระบบแบบแผน

            การนิเทศภายในของโรงเรียนดุริยางค์ทหารบก เป็นกระบวนการและกิจกรรมในการปฏิบัติงานร่วมกันระหว่างผู้บริหารหรือบุคคลที่ทำหน้าที่นิเทศในโรงเรียนและครูในโรงเรียน เพื่อร่วมกันหาแนวทางปรับปรุง พัฒนา ส่งเสริม สนับสนุน การจัดการเรียนการสอนของครูให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นอันจะส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของนักเรียนดุริยางค์ทหารบกให้สูงขึ้น ตรงตามเป้าหมายของโรงเรียนและอุดมการณ์เหล่าทหารดุริยางค์ของกองดุริยางค์ทหารบกที่ว่า “เป็นทหารที่ดี เป็นนักดนตรีที่เก่ง รักเกียรติยศของตนเอง ปกป้องราชบัลลังก์“ ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายการศึกษาของกองทัพบก พ.ศ. 2550 - 2554 และแผนพัฒนากำลังพลกองทัพบก พ.ศ. 2553 – 2554 ทั้ง 6 กลยุทธ์ ที่ว่า “ส่งเสริมการศึกษา มุ่งพัฒนากำลังพล” ดังนั้นเพื่อให้สอดรับกับแผนพัฒนาฯ นโยบายฯและเป้าหมายฯดังกล่าว การดำเนินการนิเทศภายในโรงเรียนดุริยางค์ทหารบกจึงเป็นการนิเทศในด้านการพัฒนาหลักสูตร ด้านการจัดหาสิ่งอำนวยความสะดวก ด้านการบริหารบุคลากร ด้านการจัดระบบการเรียนการสอน ด้านการจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตรให้แก่นักเรียน ด้านการจัดหาวัสดุอุปกรณ์ (สื่อการเรียนการสอน) ด้านการสร้างความสัมพันธ์กับชุมชนทหารหน่วยข้างเคียง ด้านการปฐมนิเทศครูใหม่ ด้านการฝึกอบรมครูประจำการ  และด้านการวัดและประเมินผลการเรียนการสอน

การนิเทศภายในโรงเรียนเป็นกิจกรรมที่สำคัญอย่างหนึ่งในการสนับสนุนการเรียนการสอนภายในโรงเรียนให้ดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพ คุณภาพของการศึกษาจะประสบผลสำเร็จตามเป้าประสงค์มากหรือน้อย ส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับการนิเทศภายในโรงเรียน ซึ่งความจำเป็นของการนิเทศภายในโรงเรียน      กรองทอง จิรเดชากุล (2550 : 4) ได้กล่าวไว้ดังนี้

1. เพื่อปรับปรุงคุณภาพของการจัดการศึกษา ให้ได้มาตรฐานใกล้เคียงกัน

2. ปริมาณศึกษานิเทศก์ไม่เพียงพอกับความต้องการของครูและสถานศึกษา

3. บุคลากรภายในสถานศึกษา มีความรู้ความสามารถ มีความคุ้นเคยและใกล้ชิดปัญหามากที่สุด

4. บรรยากาศในการนิเทศมีความเป็นกันเอง และสามารถปฏิบัติงานนิเทศได้อย่างต่อเนื่อง    

ในการนิเทศภายในโรงเรียนมีหลักการนิเทศ ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติที่ผู้นิเทศต้องนำไปปฏิบัติขณะทำการนิเทศ เพื่อให้การดำเนินงานของโรงเรียน โดยเฉพาะทางด้านวิชาการบรรลุผลตามความมุ่งหมายที่วางไว้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่ง มาร์คและคณะ (Marks and others, อ้างถึงใน กิติ ปรีดิลก 2552 : 275) ได้กำหนดหลักการเบื้องต้นของการนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียน ดังนี้

1.             การนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียนต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่ายที่รับผิดชอบ

2.             การนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียนเป็นการบริการซึ่งครูผู้สอนหรือครูผู้รับการนิเทศเป็นผู้ใช้บริการ

3.             การนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียนสอดคล้องกับสภาพปัญหาและความต้องการของครูและโรงเรียน

4.             การนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียนควรเป็นการสร้างสรรค์ความคิด เจตคติและความสัมพันธ์ระหว่างผู้นิเทศและผู้รับการนิเทศ

5.             การนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียนควรเน้นให้เห็นถึงความสำคัญของงานวิจัยและจะต้องพยายามหาแนวทางให้ครูที่เกี่ยวข้องศึกษางานวิจัย และนำผลมาปฏิบัติใช้ให้มากขึ้น

6.             การนิเทศการศึกษาภายในโรงเรียนควรยึดหลักการประเมินผลการนิเทศทั้งผู้นิเทศและผู้รับการนิเทศ และการประเมินผลจะต้องกระทำอย่างต่อเนื่อง

สำหรับการนิเทศภายในของโรงเรียนดุริยางค์ทหารบก มีเทคนิควิธีการนิเทศได้หลายรูปแบบรวมทั้งสามารถผสมผสานแต่ละรูปแบบเข้าด้วยกัน แต่จะใช้รูปแบบใดเมื่อใดนั้นควรคำนึงถึงความเหมาะสมกับสภาพปัญหาและบริบทของโรงเรียนเป็นสำคัญ วิธีการที่โรงเรียนสามารถนำมาปรับใช้ได้แก่      การประชุม การสาธิตการสอน การสังเกตการสอนในชั้นเรียน การไปศึกษาดูงาน การไปทัศนศึกษา การสนทนาทางวิชาการ การฝึกงาน การจัดแหล่งและบริการทางวิชาการการเชิญวิทยากรจากภายนอกมาให้ความรู้  รวมทั้งการได้มีส่วนร่วมหรือเชื่อมโยงทางการศึกษาในด้านต่างๆที่ไม่ขัดต่อวัฒนธรรมการปฏิบัติงานของโรงเรียนดุริยางค์ทั้ง 3 เหล่าทัพ เป็นต้น  ซึ่งในการนิเทศแบบพัฒนาการเรียนการสอนนั้น กลิ๊กแมน และ คณะ (Glickman and others, อ้างถึงใน วัชรา เล่าเรียนดี 2553 : 126) ได้กำหนดวิธีการนิเทศหรือพฤติกรรมการนิเทศไว้ 4 วิธี คือ วิธีให้การนิเทศแบบชี้นำควบคุม (Directive Control Approach) วิธีให้การนิเทศแบบชี้นำข้อมูล (Directive Informational Approach) วิธีการนิเทศแบบร่วมมือ (Collaborative Approach) และวิธีให้การนิเทศแบบไม่ชี้นำ (Non directive Approach)โดยมีจุดมุ่งหมายของการนิเทศเพื่อช่วยพัฒนาคุณภาพของครู บริบทของวิชาชีพครูและเกิดประสิทธิผลสูงสุดต่อโรงเรียนให้สามารถสร้างผู้เรียนที่มีประสิทธิภาพ มีผลการเรียนรู้ที่ได้มาตรฐานตามที่คาดหวังไว้

ดังนั้นการนิเทศภายในโรงเรียนดุริยางค์ทหารบก จึงเป็นงานที่ช่วยพัฒนาครูและบุคลากรในด้านวิชาการ ในด้านการเรียนการสอน และอื่นๆ เพื่อให้เป็นไปตามจุดมุ่งหมายของการศึกษา และทำให้การปฏิบัติงานประสบความสำเร็จ มีความเป็นระบบระเบียบที่ถูกต้อง ความจำเป็นที่ต้องมีการนิเทศภายในก็เนื่องจากศึกษานิเทศก์มีจำนวนจำกัด เพื่อจะใช้ประโยชน์สูงสุดจากทรัพยากร และบุคลากรภายในโรงเรียนซึ่งเป็นผู้ที่เข้าใจปัญหาการเรียนการสอนได้ดี รวมทั้งการสร้างความร่วมมือและแก้ไขปัญหาการทำงานร่วมกันอย่าง กัลยาณมิตรของบุคลากรภายในโรงเรียนให้สามารถนิเทศได้ นอกจากผู้บริหารแล้ว ครูที่มีประสบการณ์ความรู้ ความชำนาญก็สามารถทำหน้าที่นิเทศได้ รวมทั้งการเชิญวิทยากรจากหน่วยงานภายนอกมาร่วมโครงการ เทคนิควิธีการนิเทศภายในโรงเรียนนั้นสามารถใช้ได้หลายรูปแบบ ซึ่งขึ้นอยู่กับจุดมุ่งหมาย จำนวนผู้รับการนิเทศ เวลา ทรัพยากร และบริบทหรือลักษณะเฉพาะอื่นๆ อีกทั้งในการจัดทำโครงการนิเทศภายในโรงเรียนนั้นควรจะได้ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหาและความต้องการในการนิเทศ จัดทำแผนการดำเนินงานนิเทศภายในโรงเรียนอย่างรอบคอบและครอบคลุม แล้วจึงนำแผนไปสู่การปฏิบัติให้เป็นไปตามจุดมุ่งหมายที่วางไว้ และที่สำคัญควรมีการประเมินผลโครงการนิเทศภายในโรงเรียนอย่างสม่ำเสมอ เพื่อนำผลการประเมินไปปรับปรุงและพัฒนาการเรียนการสอนให้บรรลุตามจุดหมายของหลักสูตรโรงเรียนดุริยางค์ทหารบก ในยุคแห่งการปฏิรูปการศึกษาต่อไป

เอกสารอ้างอิง (Reference)

1.             พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ ปี พ.ศ. 2542 หมวดที่ 6

2.             แผนพัฒนากำลังพลกองทัพบก 2553 – 2554

3.             นโยบายการศึกษา ของ ทบ. พ.ศ. 2550 – 2554 (คำสั่ง ทบ.ลับที่ 1/2540 เรื่องนโยบายการศึกษาของกองทัพบก พ.ศ. 2550 – 2554  ลงวันที่ 6 กันยายน 2549)

4.             ประกาศการใช้อุดมการณ์ทหารดุริยางค์ ของกองดุริยางค์ทหารบก

5.             วัชรา  เล่าเรียนดี. นิเทศการสอน. พิมพ์ครั้งที่ 5. นครปฐม : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ นครปฐม, 2553

6.             กรองทอง  จิรเดชากุล. คู่มือการนิเทศภายในโรงเรียน. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ธารอักษร, 2550

7.             กิติมา  ปรีดิลก. กาบริหารและการนิเทศการศึกษาเบื้องต้น. กรุงเทพฯ : บริษัทอักษรพิพัฒน์, 2532

8.             Glickman, Carl D., Gordon, Stephen P., and Ross-Gordon, Jovita M. Supervision and Instruction : A     Developmental Approach. 3rded. Massachuetts : Allyn and Bacon, Inc, 1995

9.             Marks,James R, Stoop, Emery and King-Stoops,Joyce. Handbook of Educational Supervision : A guide for the Practitioner. 2nd ed. Boston : Allyn and Bacon, 1978.